Paroo’t Parito

Mapait na asukal

Ni Hernan Melencio

Noong madalas pa akong tumambay sa press office ng Department of Agriculture, mga ilang taon na ang nakararaan, para maglaro ng computer – at kumuha ng kanilang press releases paminsan-minsan – lagi kong naririnig ang reklamo na napakataas ng presyo ng asukal sa Pilipinas kumpara sa ibang bansa.

Sa mga hampaslupang tulad ko na malakas magkape, malaking bagay ito. Lagi kong binabantayan noon ang balitang pagtaas ng presyo ng asukal, na para bang may magagawa ako. Ang nagagawa ko lang naman ay ibuhos ang kape sa garapon para simutin ang natuyong asukal sa gilid, lalo na kapag oras ng kagipitan at malayo pa ang sweldo.

Malaking reklamo noon ng mga food processors at exporters na hindi raw sinusuportahan ng gobyerno ang sariling nitong industriya. Anila, habang ang mga bansang tulad ng Thailand, Brazil at Australia ay gumagawa ng paraan para pababain ang presyo ng kanilang asukal bilang suporta sa industriya ng pagkain, napakamahal nito rito. Katunayan, halos kalahati ng presyo ng produktong pagkain nila ay para sa asukal.

Hindi ko masyadong masakyan ang pinagsasasabi nila noon, pero nang mapunta ako sa Saudi ay naging maliwanag sa akin ang lahat.

Imagine, malaking konsumer ng pagkain sa Saudi ang mga Pinoy pero inilalampaso ng produktong Thai ang “sariling atin” sa Saudi market dahil mas mababa ang presyo nila. Meron doong buko juice na ang tatak ay “Manila” o “Laguna” pero made in Thailand. At hindi ’yun singsarap ng buko natin. Bumebenta nang husto ang kanilang patis, bagoong, daing, t-shirt, chicharon, atbpa., gayong mabibilang mo lang sa daliri ang Thais doon. May isang milyong Pinoy sa Saudi.

Ayon sa isang exporter ng processed food na naka-chikahan ko noon, nagagawa ng mga Thais na pababain ang presyo dahil sa suporta ng gobyerno nila. Ang presyo nga ng asukal doon ay halos kalahati lang ng presyo dito. At hindi lang sa Saudi nangyayari ito kundi sa iba pang parte ng mundo, tulad ng US na siyang pinakamaraming Pinoy, aniya.

Ganito na ang kalagayan noon, ganoon pa rin ngayon.
Ang masama nito, hindi lang napapabayaan ang industriya ng asukal, sinisisi pa ng mga damuhong may-ari ng asukarera ang agrarian reform sa pagkabangkarote nila. Tinatamad daw ang mga may-ari ng asyenda na magbuhos ng pera sa modernisasyon ng produksyon dahil kukunin din lang daw sa kanila ang lupa.

Pero sa totoo lang, ang mga tamad na asenderong ito ang sagabal sa pag-unlad ng industriya hindi lang ng asukal kundi ng iba pang pagkain. Kung naipatupad lang sana ang tunay na repormang agraryo noon pa man, disin sana’y wala na sa eksena ‘tong mga asendero, at mga manggagawang bukid na ang nagpapatakbo ng mga asukarera.