Wika o dayalekto?

October 27, 2009 by  
Filed under blogs

Ni Hernan Melencio

NAGWAWALIS ako ng bahay nang marinig ko sa radyo ng kapitbahay ang pinagsasasabi ng dalawang host ng pantanghaling programa.

Naintriga ako, kasi pinagte-text nila ang mga tagapakinig para sabihin kung ano ang katumbas sa dayalekto o “dialect” nila ng ganito o ganoong mga salitang “Tagalog.” Halimbawa’y ano, ika nila, ang “pangit” sa Ilokano, Pampango, Ilongo o Hiligaynon – na ayon sa kanila’y mga “dayalekto.”

Noong una’y inakala kong nagkamali lang ako ng pakinig o nagkamali lamang yung mga host. Pero sa araw-araw kong pakikinig, napagtanto kong naniniwala silang ang wika o lengwahe lamang sa Pilipinas ay Tagalog at ang iba ay dayalekto.

Hindi ako lingwista o “linguist” pero sa pagtatanung-tanong ko sa mga kaklase na nasa row one noong nasa elementarya pa ako, napag-alaman kong hindi lamang Tagalog ang wika sa kaawa-awa nating bansa. Katunayan, nang lumaki na ako at medyo natutong gumamit ng library, nadiskubre kong may halos 170 wika sa Pilipinas at bawa’t isang wika’y may napakarami ring mga dayalekto.

Mapapatawad natin ’yung mga host ng programa sa radyo, kasi nama’y hindi mahigpit ang pagtuturo ng balarila at lalo na ’yung tungkol sa wika at dayalekto sa mga eskwelahan. May ilan sa ating nakapagtatapos ng kolehiyo nang hindi nalalaman ang kaibahan ng dayalekto sa wika. Basta ang alam lang nila’y “Tagalog” ang pambansang wika natin at ang iba’y dayalekto na.

Kitam? Alam ng kahit sinong uhuging bata sa elementarya na “Filipino” ang wikang pambansa natin at hindi Tagalog. Pero napakaraming kabayan akong nakausap, nang mapadpad sa Saudi, na naniniwalang Tagalog ang pambansang wika. Kapag sinasabi kong Filipino ang national language at nakabatay ito sa Tagalog, sinasagot ako ng “pareho na rin ’yun.”

OK, pwede natin silang pagbigyan tungkol sa Tagalog dahil dominante nga naman ito sa wikang Filipino. Pero kapag sinabing dayalekto ang Hiligaynon, Cebuano, Bicolano at iba pa, ibang usapan na ’yun dahil wika rin ang mga ito.

Kung baga sa tao, may sariling personalidad ang wika. Halimbawa, kahit may ilang salitang pareho ang Kapampangan at Cebuano, hindi sila magkakaintindihan kung mag-uusap sila. Magtititigan lang ang isang purong Tagalog at isang purong Bicolano kapag nagkaharap dahil hindi dayalekto ng iisang wika ang gamit nila.

Pero magkakaintindihan ang isang taga-Maynila at isang Batanggenyo dahil parehong dayalekto ng Tagalog ang alam nila. Dayalekto rin ng Tagalog ang Tagalog Tayabas, Marinduque at Nueva Ecija.

Share

Comments

3 Comments on "Wika o dayalekto?"

  1. kit on Mon, 12th Jul 2010 5:29 AM 

    tagalog ay isa ring dayalekto, and Filipino isn’t based on tagalog alone as we used to think, ito ay kalipunan ng mga salitang galing sa iba ibang wika at dayalejto.

  2. MHICA on Mon, 2nd Aug 2010 8:29 PM 

    ASSIGNMENT PO NAMIN I2

  3. admin on Tue, 3rd Aug 2010 7:04 AM 

    Mabuti. Ibalita mo sa amin kung ano ang ibinigay sa iyong grade ng titser mo ha.

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!





Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.